Alergia niklowa u kobiet

17% kobiet i 3% mężczyzn populacji świata cierpi na alergię na nikiel. Statystyki pokazują, że następuje ciągły wzrost liczby osób nadwrażliwych na ten metal. Powodem jest nadmierna i długotrwała ekspozycja na jony niklu. Nieustanna industrializacja, dynamiczny rozwój cywilizacji, a co za tym idzie wzrastające zanieczyszczenie powietrza przyczyniają się do wzrostu zachorowań.

Płeć żeńska jest bardziej narażona na uwrażliwienie. Prawdopodobnie największy wpływ na występowanie nadwrażliwości na nikiel jest młody wiek oraz przekłuwanie ciała [1]. Częsta ekspozycja na jony niklu w młodym wieku, na przykład poprzez kolczykowanie uszu u dzieci czy stosowanie produktów kosmetycznych zawierających pigmenty mineralne, może powodować uwrażliwienie na te czynniki [2]. W zależności od poziomu czułości osoby uwrażliwionej oraz ekspozycji na różne przedmioty uwalniające nikiel może występować odmienny przebieg alergii [8].

Pomimo wprowadzonej w życie Dyrektywy w sprawie bezpieczeństwa zabawek 2009/48 / WE (TSD), wciąż można zauważyć przypadki występowania niklu na poziomie uczulającym w zabawkach typu make-up, tzn. szminkach, błyszczykach, a zwłaszcza w sypkich cieniach do oczu (więcej) [3].

Kosmetyki są powszechnie używanymi substancjami lub mieszaninami substancji, które są przeznaczone do celów higienicznych, upiększających i ochronnych. Używane w zwykłych lub w innych dających się przewidzieć warunkach nie mogą zagrażać zdrowiu ludzi [5]. Jednak niejednokrotnie u niektórych osób wywołują objawy uboczne, reakcje nadwrażliwości czy też alergię. Osobami szczególnie często mającymi kontakt z kosmetykami są kosmetyczki z racji zawodu, a także kobiety wykonujące codzienny makijaż.

Uważa się, że wszystkie kosmetyki (więcej) z pigmentem mogą zawierać w swoim składzie metale, w tym nikiel [4]. Zwłaszcza pod uwagę należy wziąć szminki, tusze do rzęs, kredki i cienie do oczu, pudry mineralne czy hennę do brwi. W większości kolorowych kosmetyków nikiel nie jest składnikiem, może być zanieczyszczeniem powstającym w czasie produkcji preparatów do makijażu.

Skóra alergiczna może reagować również na pigmenty wykorzystywane do robienia tatuaży. Za wywołanie alergii mogą być odpowiedzialne pierwiastki, takie jak nikiel, chrom, kadm, żelazo, aluminium, rtęć. Badania przeprowadzone przez Francuski Krajowy Związek Dermatologów wykazały obecność tych pierwiastków w aż w 59 atramentach. Dużo szkodliwych substancji zawierają kolory żółty, czerwony i pomarańczowy [5,6,7]. Intensywne dolegliwości występują szczególnie u osób, które dodatkowo cierpią na łuszczycę lub bielactwo. W przypadku tatuażu klasycznego igły stosowane do wprowadzenia barwnika mogą być wykonane ze stopu metalu zawierającego nikiel. Pierwsze objawy występowania alergii to obrzęk, świąd i wysypka. Zaleca się zrobienie testu na małym fragmencie skóry, poprzez naniesienie niewielkiej ilości tuszu na skórę tydzień przed planowanym wykonaniem tatuażu oraz obserwowanie reakcji skóry. Od 1 stycznia 2014 roku we Francji obowiązuje zakaz wykonywania kolorowych tatuaży. Według tamtejszej Agencji Bezpieczeństwa Leków i Produktów Zdrowotnych większość barwników używanych do tatuowania ciała ma poza działaniem zapalnym i alergizującym również działanie rakotwórcze.

Około 7% osób regularnie farbujących włosy jest narażonych na reakcję alergiczną, głównie w postaci wysypki kontaktowej połączonej z zaczerwienieniem lub swędzeniem skóry głowy. W cięższych przypadkach może występować obrzęk lub złuszczanie skóry, towarzyszące reakcjom alergicznym zwanym pokrzywką kontaktową oraz wysypką kontaktową. Do jednego z najczęstszych uczulaczy można zaliczyć nikiel.

Najczęściej reakcję alergiczną u kobiet wywołuje biżuteria. Przekłuwanie uszu w najmłodszych latach życia może być przyczyną nadwrażliwości, która może ujawnić się z opóźnieniem. Wielokrotnie poddawano badaniom zależność pomiędzy zakładaniem kolczyków a występowaniem alergii na nikiel [9,10]. Reakcja alergiczna może wystąpić podczas noszenia taniej, nieposiadającej odpowiedniej certyfikacji biżuterii, jak również białego złota (stop złota z cynkiem i niklem).

Nikiel powszechny jest w elementach ubioru i w akcesoriach. Można go znaleźć w klamrach od pasków, zamkach błyskawicznych i zatrzaskach. Kobiety dodatkowo narażone są na nikiel w bieliźnie. Staniki zawierają wszelkiego rodzaju metalowe dodatki, które zawierają uczulający nikiel. Są to na przykład haftki, fiszbiny, zapinki i wszelkiego rodzaju ozdoby.

Reakcja alergiczna może wystąpić po depilacji. Elementy maszynek do golenia, przede wszystkim ostrza, wykonane są ze stopu zawierającego nikiel. Dla osób uwrażliwionych może to być bodziec powodujący podrażnienie nóg, okolic bikini, czy pach. Również na powierzchni maszynek można znaleźć zdobienia wykonane z powłoki niklowej. Głównym powodem używania niklu w maszynkach do golenia jest odporność tego metalu na korozję oraz wytrzymałość na wysokie temperatury. Cechy te są pożądane w przypadku kontaktu przedmiotu z wodą i ciepłem. Zdaniem Instytutu Niklowego maszynki do golenia, zarówno mechaniczne jak i elektryczne, posiadają małą zawartość niklu [8]. W przypadku osób mocno uwrażliwionych, dawka wydzielających się jonów niklu może doprowadzić do reakcji uczuleniowej.

Sprzęt domowy i akcesoria kuchenne takie jak sztućce, tostery, czajniki metalowe, nożyczki, igły, szpilki, naparstki, odkurzacze, latarki, czy zatyczki do kąpieli mogą zawierać nikiel. Poświęcono temu liczne publikacje [11, 12, 13].

Komfort codziennego życia znacząco może poprawić stosowanie kremów barierowych, które zabezpieczają skórę przed wnikaniem jonów niklu z przedmiotów często i długotrwale używanych. Preparaty barierowe stosuje się na nieprzerwany naskórek przed kontaktem z elementami zawierającymi nikiel. Pozwalają one na użytkowanie akcesoriów, czy sprzętów przez kilka godzin, w zależności od stopnia uwrażliwienia danej osoby oraz ilości wydzielanych jonów niklu z użytkowanych przedmiotów.

 

 

 

 

 

[1] Hsu J., Matiz C, Jacob S., Nickel Allergy: Localized, Id, and Systemic Manifestations in Children, Pediatric Dermatology Vol. 28 No. 3 276–280, 2011

[2] de Waard-van der Spek i wsp., Allergic contact dermatitis in children: which factors are relevant? (review of the literature), Pediatric Allergy and Immunology 24 (2013) 321–329.

[3] Rastogi SC, Johansen JD, Menne T, et al. Contents of fragrance allergens in children’s cosmetics and cosmetic-toys. Contact Dermat 1999: 41: 84 –8

[4] Thyssen JP et al.: No association between nickel allergy and reporting cosmetic dermatitis from mascara or eye shadow: a cross-sectional general study. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2009 Nov 19.

[5] Kieć-Świerczyńska M.: Co nowego w alergii kontaktowej? Post. Dermatol. Alergol. 2009; XXIV,5: 344–346

[6] Rudzki E.: Alergeny. Medycyna Praktyczna, Kraków 2008: 399–405 i 417–428

[7] Stollery N.: Wyprysk. Lekarz Rodzinny. 2009; 11(147): 1074–1075

[8] www.nickelinstitute.org/

[9] Boss A., Menné T., Nickel sensitization from ear piercing, Contact  Dermatitis 1985: 13: 289-293

[10] Larsson‐Stymne B., Widström L., Ear piercing - a cause of nickel allergy in schoolgirls?, Contact Dermatitis 1985: 13: 289-293

[11] L. C. J. A. Ringborg E., „Nickel on the market: a baseline survey of articles in 'prolonged contact' with skin,” Contact Dermatitis, pp. 77-81, August 2016

[12] J. Thyssen, „Identification of metallic items that caused nickel dermatitis in Danish patients,” Contact Dermatitis, pp. 151-156, September 2010.

[13] J. Yuan, „Nickel Release Rate of Several Nickel-containing Stainless Steels for Jewelries,” Journal Of Iron And Steel Research, International, nr 22 (1), pp. 72-77, 2015.